Josep Maria Bartomeu là một nhà lãnh đạo có tài: Mô hình của FC Barcelona

FC Barcelona sau khi Neymar Jr. rời đi đã chi 767 triệu euro để nâng cấp đội hình và khỏa lấp khoảng trống mà tiền đạo người Brazil để lại. Nhưng có một sự thật là ngay cả nếu Neymar còn ở lại Camp Nou, mỗi mùa giải Barça cũng sẽ chi rất nhiều tiền để mang về những bản hợp đồng "bom tấn". Tiền đẻ ra tiền là không giới hạn, những bản hợp đồng càng cao mang lại những lợi ích thương mại càng lớn và mình tin rằng Barcelona chưa bao giờ lỗ trong tất cả những thương vụ này.

Nhưng khi những nhà quản lý ngồi rung đùi thu về những khoản tiền khổng lồ sau thuế từ những bản hợp đồng mà họ mang về, đổi lại, những huấn luyện viên là những người khổ sở nhất. Không phải bất kỳ bản hợp đồng "bom tấn" nào cũng có thể phát huy giá trị chuyên môn, đó là câu hỏi về việc liệu một bánh răng có thể ăn khớp vào một hệ thống hay không - điều chỉ những kỹ sư máy móc mới có thể biết được, chứ không phải những người đứng đầu công ty.

Với Ernesto Valverde, chúng ta biết rằng ông đã cố để thuyết phục BLĐ mang về Parejo từ Valencia C.F trong suốt hai mùa chuyển nhượng, nhưng tiền vệ kiến thiết này dường như không mang giá trị thương mại cao, nên không được chấp nhận. Valverde buộc phải nấu món cà ri gà bằng bột rau câu. Chúng ta có thể đòi hỏi điều gì nữa đây?

Manchester United hay Arsenal có thể sở hữu những HLV vĩ đại từng dẫn dắt họ trong khoảng thời gian tính bằng thập kỷ, nhưng ở Barcelona thì không bao giờ. 3 năm đối với Ernesto Valverde là một con số tưởng chừng ngắn, nhưng khi nhìn lại những đời HLV trước đó, nó không tệ. Luis Enrique cũng chỉ có từng ấy thời gian, Pep Guardiola lâu hơn một chút, Frank Rijkaard được 5 năm, trước đây, Johan Cruyff là 8.

Đôi khi chúng ta bắt gặp những hình ảnh mang tính chất so sánh trước và sau khi trở thành HLV Barcelona của những con người kể trên, và đôi dòng đồng cảm về áp lực dành cho chiếc ghế nóng ở Camp Nou thực tế không khái quát hết vấn đề: Làm HLV ở Barça là một cái gì đó hết sức kinh dị. Pep và Lucho đều trải qua một quãng nghỉ dài trước khi tìm kiếm một công việc mới, Ernesto Valverde cũng đang như thế, Frank Rijkaard thì không được may mắn như vậy, ông mãi mãi không bao giờ có thể quay lại sự nghiệp cầm quân đỉnh cao bởi những sang chấn tâm lý gặp phải trong quãng thời gian 5 năm ở Barcelona. Với thánh Johan, ông thậm chí còn mắc bệnh tim.

Bartomeu ends Barcelona coaching discussion: "Valverde is the ...

Thật dễ dàng để viết ra đôi dòng đòi hỏi một ai đó phải mất đi công việc của mình, dù thực ra chúng ta không bao giờ có thể biết được những áp lực mà họ phải gánh chịu. Chúng ta đòi hỏi những người khác đến thay thế mà không bao giờ tưởng tượng những gì mà họ sắp đối mặt liệu có khiến họ đánh mất chính mình hay không.

Ở Barcelona, chiến thắng thôi là chưa đủ, mà còn phải thắng đẹp; vô địch LaLiga thôi là chưa đủ, mà còn phải vô địch UEFA Champions League, phải ăn ba, ăn sáu. Thứ tiêu chuẩn dường như được hình thành từ thời Pep Guardiola nhưng không, thứ tiêu chuẩn đó đã hình thành và phát triển từ lịch sử nhiều thập kỷ trước vì FC Barcelona là một mô hình câu lạc bộ hoàn toàn khác.

Đầu giờ chiều ngày 12 tháng 1 theo giờ Việt Nam, truyền thông Catalunya đồng loạt đăng tải bức ảnh Ernesto Valverde lái xe rời hầm gửi xe của CLB kèm theo một nụ cười và một cái vẫy tay, nhưng nội dung dành cho bức ảnh lại không vui vẻ với HLV người Tây Ban Nha như biểu hiện của ông: BLĐ Barcelona và Ernesto Valverde đã cùng nhau chấp nhận chấm dứt hợp đồng.

Vài ngày trước đó, Valverde tin rằng ông sẽ được bảo vệ. Trong một cuộc họp giữa ông và BLĐ, chủ tịch Bartomeu đảm bảo tương lai của Valverde và thực tế thành tích thể thao của CLB tại thời điểm đó cũng là một sự khẳng định cho việc ông sẽ ở lại: Barça đang dẫn đầu LaLiga và vượt qua bảng tử thần của UCL với vị trí số một.

Mọi chuyện quay ngoắt đi sau đó, khi Barcelona bị đại kình địch cùng thành phố là RCD Espanyol de Barcelona cầm hòa 2-2 trong một trận đấu mà những nhà đương kim vô địch đã chơi không thực sự thuyết phục. Nhưng gần 200.000 socis của Barcelona bắt đầu công kích Bartomeu, đòi phải sa thải Ernesto Valverde và mang về một HLV giúp Barcelona thi đấu khởi sắc hơn. Bartomeu hiểu rằng ông không thể làm khác và Ernesto Valverde sẽ phải là "vật hiến tế".

FC Barcelona là CLB thuộc sở hữu chung, từ tất cả người hâm mộ chính thức (socis), họ có quyền bầu cử chủ tịch, có quyền bỏ phiếu bất tín nhiệm để phế truất họ và có quyền tạo ra những snowball truyền thông lên bất kỳ nhân vật chủ chốt nào của ban lãnh đạo. Chủ nghĩa này dường như đã đúng trong phần lớn chiều dài lịch sử, nhưng không phải lúc nào cũng sáng suốt.

Quique Setién đã đến, theo nguyện vọng của rất nhiều người. Mình đồ rằng trong số tất cả những người muốn Setién thay Ernesto Valverde, có đến 70-80% chỉ theo dõi đúng 1 trận đấu của Real Betis Balompié thắng 4-3 trước chính Barcelona. Công bằng với Setién - đúng, ông cần thời gian nhiều hơn, nhưng khả năng thành công của ông là không lớn, còn khả năng đi vào vết xe đổ của những người tiền nhiệm thì lớn hơn.

Exclusive. Bartomeu tells SPORT there's no Setien break clause this su

Bởi đơn giản, FC Barcelona là một CLB có một khái niệm cực đoan về thời gian. Bạn đến Barcelona không phải để thử nghiệm và thành công ngay lập tức là điều bắt buộc. Những thất bại và một mùa giải trắng tay có thể đồng nghĩa với sự kết thúc, điều mà Quique Setién đang ở rất gần vì nhiều ngày nay, truyền thông Catalunya đã bắt đầu rục rịch lăn quả cầu tuyết xuống đầu HLV người Cantabria, gián tiếp thông qua việc Barcelona gia hạn hợp đồng với HLV đội B của họ là Garcia Pimienta cùng hàng loạt tư liệu về việc Setién mất kiểm soát phòng thay đồ hay mâu thuẫn giữa Leo Messi và trợ lý HLV Eder Sanabria.

Dù bạn là fan của Messi hay không, bạn cũng cần thừa nhận một sự thật: quyền lực của Leo ở Barcelona không hề đơn giản, nó chỉ là càng ngày càng lớn lên, thể hiện rõ ra với từng hành động, cử chỉ của tiền đạo người Argentina, chứ thực ra đã âm ỉ từ nhiều năm trước.

Nhưng theo quan điểm của mình, chính quyền lực mà Messi đang sở hữu đã giữ cho con tàu Barcelona dù đang có dấu hiệu chệch bánh khỏi đường ray vẫn đáng để chúng ta theo dõi và yêu quý. Lấy một ví dụ đơn giản, việc Messi đăng instagram chỉ trích Eric Abidal hồi đầu năm dù tạo ra một cơn sóng nhỏ trong lòng Camp Nou, nhưng đó là một hành động đúng đắn, điều chỉnh lại những cái sai cơ bản trong quản lý mà Abidal đang mắc phải.

Quan điểm của Messi về vấn đề sa thải Ernesto Valverde cũng thế, anh nói thẳng rằng anh không thích cách mà BLĐ sa thải Valverde, điều này có thể tạo ra một phản ứng tích cực với tương lai của Quique Setién, nhất là trong thời điểm hợp đồng của Messi đã sắp đáo hạn và anh chưa có ý định sẽ gia hạn. Bất kỳ ứng viên tranh cử nào sở hữu được "lá bài tẩy" Lionel Messi, chắc chắn sẽ kế nhiệm Bartomeu.

Việc quyền lực trong phòng thay đồ của Barcelona tập trung vào một - hoặc một vài cá nhân cụ thể là điều không mới, đã diễn ra nhiều lần trong suốt chiều dài lịch sử bởi ở Barcelona, sự sùng bái những yếu tố bên ngoài thể thao như chính trị, tôn giáo, lịch sử và truyền thống thông qua những khẩu hiệu dễ hình tượng hóa những cá nhân thành tượng đài. Thực tế, để dẹp bỏ quyền lực của những cá nhân này, đã có những cuộc thanh trừng nổi tiếng chúng ta đã biết, như vụ khách sạn Hesperia, hay cái cách Pep loại Ronaldinho Gaúcho, Deco khỏi Camp Nou.

Quyền lực cá nhân cộng hưởng với tính sở hữu chung tạo nên một mô hình thể thao rất khác của Barcelona so với phần còn lại của thế giới. Mô hình này có những phiên bản tương tự ở các CLB lâu đời nhưng kém nổi tiếng ở Tây Ban Nha.